Trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin, việc để con dần tiếp xúc với những thiết bị số sẽ mang lại nhiều lợi thế để con phát triển. Tuy nhiên, mọi sự việc đều có hai mặt tốt và xấu, Internet cũng tiềm tàng nhiều mối nguy hại gây ảnh hưởng xấu đến trẻ nhỏ. Con trẻ chỉ có thể phát triển một cách tự nhiên và lành mạnh nhất nếu ba mẹ định hướng và giáo dục con sử dụng Internet một cách thông minh và hiệu quả.
Internet - mảnh đất tiềm tàng nhiều hiểm nguy.
Theo số liệu thống kê của Google năm 2016, mỗi người chúng ta dành ra thời gian trung bình 120 phút một ngày để truy cập Internet, trong đó số tuổi trung bình online đã giảm từ 25 xuống 22 tuổi kể từ năm 2010 đến nay. Điều đó chứng tỏ, ngày càng có nhiều hơn trẻ em truy cập và sử dụng Internet, và cũng ngày càng có nhiều câu chuyện đau lòng vì những tác động tiêu cực của Internet lên trẻ em.
Hậu quả đầu tiên tác động trực tiếp và cũng dễ dàng nhận ra nhất chính là sức khỏe của trẻ bị giảm xuống nghiêm trọng. Việc online và thường xuyên nhìn vào màn hình máy tính hay điện thoại sẽ gây ảnh hưởng xấu đến mắt. Theo số liệu của tổng cục thống kê Việt Nam, nếu trong năm 2000 tỉ lệ học sinh cận thị chiếm 5% thì đến năm 2015 con số này đã tăng khủng khiếp, lên đến 30% trên toàn quốc và 80% ở những thành phố lớn. Không chỉ các bệnh về mắt, online quá độ còn dẫn đến tình trạng suy nhược cơ thể, đầu óc mụ mị. Đã có rất nhiều trường hợp thanh thiếu niên bị đột tử vì online trong một thời gian dài.
Ngoài ảnh hưởng đến sức khỏe, Internet còn có những tác động không tốt lên tâm lý của trẻ. Lên mạng quá nhiều và không kiểm soát khiến trẻ rơi vào một thế giới ảo mà quên đi thế giới thực của mình. Trẻ sẽ không còn hứng thú với các hoạt động vui chơi giải trí cộng đồng hay giao tiếp tương tác với các thành viên trong gia đình. Con trở nên xa cách, lầm lỳ, hay nổi giận và cáu bẳn. Một khi trẻ đã định hình tính cách thì đây chính là vấn đề vô cùng nghiêm trọng và rất khó giải quyết. Khi con yếu, mệt bạn vẫn có thể dùng thuốc để giúp con khỏe mạnh. Nhưng khi con có tâm lý lệch lạc, bạn sẽ rất khó để giúp con trở lại cuộc sống bình thường.
Năm 2015, nhiều tờ báo lớn đưa tin về một vụ án vô cùng thương tâm và cũng rất đáng trách. Một cậu bé 12 tuổi đã giết chính bà nội của mình vì lý do: "bà không cho tiền chơi game". Tuy nhiên, điều đau lòng hơn là cậu bé không ý thức được việc mình đã làm. Khi được cảnh sát hỏi, cậu vẫn vô tư trả lời: "Sau khi đâm bà, cậu vẫn ngồi chờ để bà hồi sinh giống như những trò chơi điện tử mà cậu vẫn thường chơi". Tỉ lệ tội phạm vị thành niên ngày một gia tăng với những hành vi hung hăng và tàn nhẫn mà nguyên nhân chủ yếu là từ những trò chơi mang tính bạo lực . Nhiều bậc cha mẹ vì muốn con ngồi yên một chỗ đã để cho bé vô tư chơi điện tử mà không để ý xem bé đang chơi trò chơi gì, có nội dung lành mạnh hay không. Việc để con chơi game thiếu kiểm soát rất dễ dẫn đến sự phát triển tâm lý lệch lạc và là nguyên nhân của những hành vi bạo lực từ phía con.
Trên diễn đàn làm cha mẹ, nhiều bậc phụ huynh chia sẻ cảm thấy bế tắc và đau buồn khi biết con truy cập vào những website có nội dung không lành mạnh. Những phụ huynh này thường có ít thời gian rảnh rỗi ở nhà và phó mặc con cho người gúp việc hay ông bà. Con trẻ đến tuổi vị thành niên sẽ có những thay đổi lớn về tâm sinh lý. Trẻ đã biết phân biệt giới tính, biết tò mò về sự phát triển của cơ thể. Do hooc-môn tăng trưởng tiết ra mạnh, nhu cầu về tình dục và tìm hiểu tình dục cũng tăng cao. Nếu cha mẹ không gần gũi chia sẻ với con, trẻ bắt buộc phải tìm hiểu thông tin từ những nguồn khác mà những trang web sex là cổng thông tin luôn mở cho tất cả mọi người.
Thời gian gần đây, tỉ lệ tội phạm Internet đang tăng lên đáng báo động. Nhiều trường hợp trẻ vị thành niên bị lừa gạt, dụ dỗ, bắt cóc hay xâm hại tình dục bởi những kẻ quen được trên mạng xã hội. Internet là một thế giới ảo, một xã hội rất phức tạp, nơi con người có thể giấu đi bản chất thật của mình bằng những vẻ hào nhoáng dễ dàng ngụy tạo. Những cô bé, cậu bé ngây thơ, chưa có sự trải nghiệm xã hội sâu sắc sẽ rất dễ bị đánh lừa bởi vẻ hào nhoáng đấy và dẫn đến những hậu quả vô cùng đau lòng.
Một vấn đề luôn tồn tại hai mặt tốt xấu và Internet cũng không phải là ngoại lệ. Nếu biết sử dụng và khai thác một cách thông minh, cha mẹ sẽ mang lại cho con những lợi thế lớn khi được tiếp cận với kho kiến thức gần như vô tận. Ngược lại, nếu để con sử dụng một cách thiếu kiểm soát sẽ rất dễ dẫn đến những hậu quả đau lòng. Là người cha, người mẹ thông minh, phụ huynh cần biết cách sử dung và giáo dục con cái cũng như có những biện pháp an toàn bảo vệ con khỏi những tác nhân xấu mà Internet mang lại.
Biện pháp thông minh giúp con sử dụng Internet một cách hiệu quả
Trước tiên, chúng ta phải khẳng định lợi ích mà Internet mang lại, và việc hoàn toàn cấm con online là một hành động tiêu cực, cản trở cơ hội bổ sung kiến thức cho trẻ. Vấn đề nằm ở chỗ, để con online như thế nào? sử dụng biện pháp như thế nào để mang lại những điều tốt đẹp nhất cho con?
Kiểm soát thời gian online của con. Để đảm bảo sức khỏe cũng như cho trẻ sự phát triển tốt nhất về tâm lý. Ba mẹ nên đặt ra thời gian quy định con được online. Ví dụ như mỗi ngày con sẽ được lên mạng 60 phút vào khoảng thời gian 9h tối, sau khi đã làm xong bài tập và giúp đỡ mẹ việc nhà. Việc đặt ra thời gian hợp lý sẽ giúp trẻ có cơ hội tiếp cận với công nghệ số, đồng thời cũng không quá xa đà vào đó mà gây ảnh hưởng đến sức khỏe.
Kiểm soát các phần mềm mà con sử dụng. Hiện nay, có rất nhiều phần mềm với chức năng khác nhau xuất hiện ngày một nhiều, trong đó là vô số những trò chơi có nội dung không lành mạnh. Để tránh cho con phát triển lệch lạc và có những quan điểm sai lầm về bạo lực, cha mẹ cần kiểm soát những phần mềm mà con tải về. Nên sử dụng những thiết bị có chức năng ngăn chặn những phần mềm có nội dung không lành mạnh. Hướng con đến những trò chơi có lợi cho sự phát triển trí óc và ngăn trẻ chơi những trò chơi bắn giết đầy bạo lực.
Kiểm soát địa chỉ website mà con truy cập. Những trang web có nội dung không lành mạnh ẩn chứa những tác nhân vô cùng nguy hiểm ảnh hướng đến tâm lý của trẻ. Cha mẹ nên sát sao và kiểm soát những website mà con thường truy cập. Cho trẻ sử dụng những thiết bị được cài đặt sẵn tính năng ngăn chặn website có nội dung không lành mạnh. Gợi ý cho con những trang web bổ ích, phù hợp với lứa tuổi để con khám phá.
Trong guồng quay của công việc, cha mẹ nhiều khi vì quá bận rộn mà không có thời gian ở bên con. Đây chính là thời điểm nhạy cảm khiến con dễ bị cuốn theo những tác nhân xấu của mạng Internet. Nhiều bậc phụ huynh khi gặp phải vấn đề này đã có cách giải quyết thông mình. Trên những diễn đàn của các ông bố bà mẹ có con đến tuổi vị thành niên, nhiều bài viết chia sẻ về việc sử dụng điện thoại thông minh được cài đặt sãn chức năng quản lý con cái để kiểm soát việc lên mạng của con mỗi ngày. Những chiếc điện thoại này thường được các ông bố bà mẹ gọi là "TeePhone" hay là "Điện thoại cho tuổi teen", có chức năng để cha mẹ đặt chế độ quy định về thời gian online, những phần mềm mà con có thể sử dụng, những địa chỉ website mà con có thể truy cập hay thậm chí là có thể kiểm soát những người mà con liên lạc, điều này giúp trẻ không rơi vào cạm bẫy của những kẻ xấu đầy rẫy trên Internent. Với giá thành tương đối rẻ so với những dòng điện thoại thông minh khác cùng thiết kế phù hợp với trẻ nhỏ, ngày càng có nhiều bậc phụ huynh tìm mua "TeePhone" để sử dụng cho con.
Nhưng, dù có sử dụng biện pháp nào đi nữa, thì điều quan trọng nhất đối với con vẫn là sự gần gũi và quan tâm của cha mẹ. Dù có bận đến đâu đi nữa, dù có bị cuốn theo những guồng quay điên đảo của công việc, thì phụ huynh cũng nên dành ra một khoảng thời gian trong ngày để ở gần bên con, thấu hiểu và chia sẻ với con những vấn đề trong cuộc sống. Vì xét cho cùng, con cái chính là tài sản quý giá nhất của cha mẹ mà không điều gì có thể thay thế được. Hãy cùng con sẻ chia những phút giây hạnh phúc tuyệt vời trong cuộc sống.
